سایۀ ترس از گسترش جنگ غزه بر اقتصاد ایران.
جمهوری اسلامی سه هفته پیش جشنی را با عنوان «طوفان الاقصی» در خیابانهای تهران و برخی شهرهای دیگر ایران برگزار کرد، اما حملۀ حماس به اسرائیل و شروع جنگ غزه خیلی زود دامن بازار سرمایه در ایران و اقتصاد کشور را گرفت؛ از ریزش شاخص بورس گرفته تا افزایش قیمت دلار.
زمان شروع درگیری نظامی بین حماس و اسرائیل.
بورس تهران دو روز منفی سنگین را پشت سر گذاشته است. هر دو بار شاخص کل حدود ۵۰ هزار واحد افت کرده و خروج سنگین پول از بازار اتفاق افتاده است. ریزش اول ۱۶ مهر ماه، یعنی فردای حملۀ غافلگیرانۀ حماس به اسرائیل، و ریزش سنگین دوم شنبه ۶ آبان.بعد از ریزش نزدیک به ۵۰ هزار واحدی ۱۶ مهر ماه، شاخص کل طی ۱۰ روز توانست حدود ۳۰ هزار واحد از ریزش را جبران کند، با این حال سرعت کُند جبران این ریزش نشان داد که ترس بر بازار حاکم شده است.دومین سقوط بورس تهران در ايران بعد از شروع درگیریها در غزه زمانی اتفاق افتاد که خبرها حکایت از احتمال آغاز نبرد زمینی بین اسرائیل و شبهنظامیان حماس داشت. شایعات در بازار به سرعت پیچید که اگر عملیات زمینی اتفاق بیفتد و حزبالله لبنان هم به این جنگ بپیوندد، پای ایران هم وسط خواهد بود. این خبر باعث شد که شاخص بورس در اولین روز معاملات هفته ناگهان ۵۰ هزار واحد بریزد و به دنبال آن قیمت دلار نیز در بازار تا آستانه ۵۳ هزارتومان بالا برود.
همه به دنبال نقدینگی.
از فاصلۀ ریزش اول شاخص بورس تا ریزش دوم، نزدیک به ۶۹۰۰ میلیارد تومان نقدینگی از بازار سرمایه ایران به دلیل آنچه ترس سهامداران از سایۀ جنگ خوانده شده، از بازار خارج شده است.خروج پول فقط اختصاص به بورس ندارد؛ تقریباً در همۀ بازارها بسیاری به دنبال تبدیل نقدینگی خود به ارزهای خارجی ايران هستند. در فاصلۀ ۱۶ مهر تاکنون قیمت ارز در بازار دو بار به کانال ۵۴ هزار تومان رسیده و برگشته است. منابع غیررسمی میگویند دلیل نوسان قیمت ارز در بازار ایران، دستکاری بانک مرکزی است و به محض بالا رفتن قیمتها، بانک مرکزی عرضه پول را به بازار افزایش میدهد. با این حال، بهگفتۀ تحلیلگران بازار، این شرایط نمیتواند پایدار باشد.علاوه بر ارز، قیمت سکه هم از آستانه ۳۰ میلیون تومان گذشته است. نگرانی از تحولات خاورمیانه در سایر بازارها هم موج میزند. فعالان بازار خودرو از رکود در معاملات خبر میدهند و بازار مسکن هم از مشتری خالی است.
پیشبینی جهش دلار.
اگر پای ایران به جنگ با اسرائیل باز شود، چه اتفاقی در اقتصاد ایران خواهد افتاد؟ پاسخ دادن به این سؤال آسان نیست، با این حال قابل پیشبینی است که در وهلۀ نخست تقاضا برای ارز و سرمایههای مطمئن مثل طلا و سکه بیش از پیش افزایش خواهد یافت و این وضعیتی خواهد بود که میتواند کنترل بازار ارز را از اختیار دولت خارج کند.دولت ابراهیم رئیسی از ابتدای سال جاری، با کنترل شدید بازار ارز، مانع از افزایش قیمت دلار در بازار شده است، بهطوری که طی شش ماه گذشته قیمت دلار در کانال ۴۹ تا ۵۰ هزار تومان کنترل شده است. این سیاست بهخصوص برای کنترل نرخ تورم دنبال میشود. با این حال برخی کارشناسان بر این باورند که این شرایط نمیتواند در بازار ارز دوام داشته باشد و با کوچکترین ریسک سیاسی فنرِ نرخ ارز رها خواهد شد.در این باره نوید خاندوزی، کارشناس بازار سرمایه، گفته است: دولت با کنترل نرخ ارز از بازارها انتقام میگیرد؛ دقیقاً مشابه اتفاقی که در صنعت خودرو افتاد.


0 Comments: